RUG werkt aan deeltjesvertrager
In zijn laboratorium bouwt natuurkundige Steven Hoekstra aan een tweedelige opstelling. Eén apparaat maakt bariumfluoridemoleculen, een ander zet deze bijna stil, voor onderzoek. Doel is om te testen of het Standaardmodel, de theorie over de kleinste deeltjes, klopt.
Deeltjes vertragen in plaats van versnellen
‘In de grote versneller van CERN onderzoeken natuurkundigen deeltjes door ze met hoge snelheid op elkaar te laten botsen. Ik wil moleculen juist heel sterk vertragen, om er dan zeer nauwkeurige metingen aan te doen,’ legt Hoekstra uit.
Schiet ons huidig begrip van 'materie' tekort?
Het Standaardmodel voorspelt onder meer dat de negatieve lading van een elektron niet aan alle kanten van het deeltje hetzelfde is, iets wat nog nooit is gemeten. Als dat Hoekstra en zijn collega’s wel lukt én de metingen laten zien dat die afwijking anders is dan werd voorspeld, wijst dat erop dat het Standaardmodel niet volledig is. ‘Dit zou direct bewijs zijn dat ons huidige begrip van de materie tekortschiet.’
Hoekstra bouwt met zijn onderzoeksgroep al zeven jaar aan de meetopstelling en die is nu bijna klaar. De twee delen zijn nog niet samengevoegd, maar onafhankelijk werken ze al. Hoekstra en zijn team passen de opstelling voortdurend aan om zo uiteindelijk de optimale gevoeligheid te krijgen.
‘Iedere meting levert weer informatie op voor de volgende verbetering. Er hebben inmiddels al verschillende generaties studenten en promovendi bijgedragen aan ontwerp, bouw en afstelling.
Hoekstra: ‘We moeten bij problemen alles zelf oplossen; we kunnen geen klantenservice bellen.’ Steve is vrijwel dagelijks in het laboratorium, maar pakt nog maar zelden een schroevendraaier op. ‘Ik bouw nu een team van promovendi en studenten, allemaal met hun eigen inbreng.’