Tekort aan opslag remt groei Belgische bedrijven

Bij 46% worden orders of investeringen geweigerd of uitgesteld

Impact op groei en omzet

Een gebrek aan opslagruimte weegt rechtstreeks op de groei van Belgische bedrijven. Bijna de helft (46%) van de ondernemingen met een eigen magazijn of fysieke voorraad moest het afgelopen jaar orders, klanten of omzet weigeren door een tijdelijk tekort aan operationele opslagcapaciteit. Het probleem treft micro-ondernemingen, kmo’s én grote bedrijven. Voor één op de zes is het plaatsgebrek zelfs maandelijks of structureel voelbaar; bij 29% duikt het vooral op tijdens seizoenspieken.

Investeringen on hold

Door het ruimtegebrek bleven ook investeringen bij 46% van de bevraagde bedrijven uit. Eén op de vijf (18%) zag geplande investeringen of uitbreidingen uitgesteld of volledig afgeblazen. Zo’n 28% paste de operationele strategie aan, bijvoorbeeld door vaker of sneller te leveren of door activiteiten uit te besteden. Eén op de zeven bedrijven koos voor een verhuis naar een andere locatie of regio om te kunnen blijven groeien.

“Wanneer bedrijven klanten of omzet moeten weigeren omdat hun magazijn vol zit, wordt opslagruimte meer dan een operationeel vraagstuk: ze wordt een directe factor in de groeicapaciteit,” zegt Nicolas Rooms, CEO van Merak. “Bedrijven moeten kunnen opschalen wanneer de vraag toeneemt, zonder zich meteen voor jaren aan bijkomend vastgoed te verbinden.”

Voorraadstrategie veranderd

Sinds de coronacrisis en recente geopolitieke spanningen legde 45% van de bedrijven bewust grotere voorraden aan. Bij 18% werden die buffers structureel groter, wat de druk op de beschikbare magazijnruimte verder verhoogt.

Efficiëntie en kosten

Niet alleen een tekort aan vierkante meters speelt: 83% geeft aan dat een deel van de huidige opslagcapaciteit inefficiënt wordt gebruikt, door ongebruikte zones, overbodige voorraad of een suboptimale inrichting. Bij 31% gaat 11 à 20% van de capaciteit verloren; bij 17% zelfs meer dan een vijfde.

Die inefficiëntie vertaalt zich in kosten. Meer dan 7 op de 10 bedrijven (71%) kampen jaarlijks met onvoorziene logistieke uitgaven zoals diefstal, fouten, onderhoud of renovatie. Bij 23% loopt dat op tot meer dan €50.000 per jaar, terwijl 22% het exacte verlies niet kan inschatten.

“De reflex bij plaatsgebrek is vaak om méér ruimte te zoeken,” aldus Rooms. “Maar de cijfers tonen dat winst ook te halen valt uit flexibel capaciteitsbeheer en een efficiëntere inrichting. Zeker bij fluctuerende opslagbehoeften is bijbouwen economisch niet altijd logisch.”

Structureel ruimtegebrek

De bezorgdheid reikt verder dan het eigen magazijn. Vier op de tien bedrijven (40%) vrezen dat de schaarste aan industriële grond en stijgende vastgoedprijzen binnen drie jaar een rechtstreeks bedrijfsrisico vormen. De helft (51%) verwacht dat België binnen vijf jaar onvoldoende logistieke en industriële ruimte zal hebben om economische groei te ondersteunen. Vandaag spreekt 18% al van een kritiek tekort; nog eens een derde verwacht binnen vijf jaar een groot probleem.

“Voor veel bedrijven ontstaat een paradox: ze hebben ruimte nodig om te groeien, maar bijkomend vastgoed is duur, schaars en weinig flexibel,” besluit Rooms. “De uitdaging wordt om opslagcapaciteit als een flexibele operationele schil te organiseren, in plaats van uitsluitend als vast vastgoed.”

Over het onderzoek

De cijfers komen uit een i-Vox-onderzoek in opdracht van opslagspecialist Merak bij 400 Belgische logistiek verantwoordelijken. De resultaten plaatsen het ruimtegebrek naast andere bekende groeiremmers, zoals hoge loon- en energiekosten, en tonen hoe snel operationele bottlenecks strategische impact krijgen.