Vlaamse waterinnovatie bekroond met IWA-brons

Eerste quaternaire micropolluentenzuivering in Vlaanderen erkend

Pioniersproject in Aartselaar

De rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) van Aartselaar, ontwikkeld door Aquafin met Sweco als ingenieurspartner en uitgevoerd met meerdere aannemers, heeft brons behaald bij de IWA Project Innovation Awards 2026. De erkenning in de categorie Market-changing Water Technology & Infrastructure werd uitgereikt tijdens het IWA World Water Congress & Exhibition in Glasgow.

Waarom dit project opvalt

Het gaat om de eerste volwaardige installatie in Vlaanderen die quaternaire zuivering voor het verwijderen van organische micropolluenten toepast. Het project vertaalt bewezen zuiveringsprincipes naar een breed inzetbare oplossing en koppelt infrastructuurrealisatie aan gestructureerde kennisopbouw voor de bredere watersector.

Drievoudige zuiveringsstap

De installatie bundelt drie opeenvolgende technieken: schijffiltratie verwijdert resterende zwevende stoffen, ozonisatie oxydeert en breekt een breed spectrum aan organische micropolluenten af, en filtratie met granulair actief kool (GAK) vangt resterende stoffen en transformatieproducten op. Partners droegen bij met discfilters, ozonisatietechnologie en de bouwkundige integratie tot één betrouwbaar full-scale systeem.

Impact op waterkwaliteit

Door de extra nabehandeling worden resten van onder meer geneesmiddelen, cosmetica, pesticiden en bepaalde PFAS-verbindingen aanzienlijk verder teruggedrongen. Dat ondersteunt gezondere aquatische ecosystemen, vermindert risico’s op antimicrobiële resistentie en helpt waar oppervlaktewater dient als bron voor drinkwaterproductie. Het gezuiverde effluent wordt geloosd in de Grote Struisbeek. De installatie levert tegelijk praktijkdata voor een ruimere uitrol in Vlaanderen en Nederland.

Europese context

De ervaring uit Aartselaar komt op het juiste moment met het oog op de herziene Europese richtlijn stedelijk afvalwater. Quaternaire zuivering wordt tegen eind 2045 verplicht voor installaties vanaf 150.000 inwonerequivalenten; voor kleinere RWZI’s beslist een risicoanalyse. Tussentijdse doelstellingen zijn voorzien in 2033 en 2039. Operationele data uit Aartselaar ondersteunen toekomstige keuzes rond ontwerp, automatisering, monitoring, onderhoud, veiligheid en kostenefficiëntie.

Stemmen uit het project

Jan Goossens, CEO van Aquafin: “Deze eerste installatie toont wat mogelijk is wanneer partners expertise en ambitie bundelen. Zo evolueren waterzuiveringsinstallaties naar grondstoffenefficiënte knooppunten die ecosystemen herstellen en waarde creëren voor de samenleving.”

Greet De Messemaeker, Business Unit Manager Clean Water & Water Security bij Sweco: “De erkenning bevestigt dat procesexpertise en multidisciplinaire engineering samen een robuuste oplossing opleveren voor de verwijdering van micropolluenten.”

Qian Xin Liang, Senior Project Leader bij Sweco: “De doorbraak zit in de integratie van schijffiltratie, ozonisatie en GAK-filtratie tot één betrouwbaar systeem op volle schaal.”

Multidisciplinaire aanpak

Sweco ondersteunde Aquafin vanaf haalbaarheidsstudie en voorontwerp over de vergunningsaanvraag tot de bestekken en uitvoeringsbegeleiding, met disciplines als procesontwerp, elektromechanica, bouwkunde, elektriciteit, automatisering en infrastructuur geïntegreerd in één geheel. De site fungeert als referentie binnen het Interreg-project “Schone Waterlopen door O3G”, dat de combinatie van ozon en granulair actief kool optimaliseert voor hoge verwijderingspercentages met minimale bijproductvorming en efficiënt gebruik van energie en grondstoffen. Continue monitoring bouwt een praktijkgerichte kennisbasis uit voor volgende installaties.

Achtergrond: micropolluenten

Conventionele rioolwaterzuivering verwijdert vooral organisch materiaal en nutriënten, maar houdt opkomende organische microverontreinigingen niet altijd tegen. Zelfs in lage concentraties kunnen deze stoffen ecosystemen verstoren en extra uitdagingen creëren in de waterketen. Quaternaire zuivering biedt een schaalbare, toekomstbestendige aanpak om die lacune te dichten.

Mijlpaal en timing

De nabehandelingsinstallatie in Aartselaar werd officieel ingehuldigd op 23 mei 2025, na voorbereidingen die in 2017 werden opgestart. Met de internationale bekroning bevestigt Vlaanderen zijn voortrekkersrol in innovatieve, duurzame afvalwaterzuivering.